Goed nieuws!

 

Opening

De kinderwoorddienst gaat beginnen. Hier is informatie te vinden over de aankleding van de ruimte, de beginopstelling en hoe de overgang gemaakt kan worden tussen de viering in de kerk en de samenkomst in de kinderwoorddienst. 

Dat kan een klein ritueel zijn, een symbool of een kijktafel die van te voren neergezet wordt. Het thema van de bijeenkomst zal hier al aangeduid worden.

Kruis

Ga met de kinderen in een kring zitten.

Op tafel ligt een wit doek en op dit doek liggen twee afbeeldingen van twee kruisen of twee kruisen:
een kruis mét en een kruis zonder corpus.

Vraag aan de kinderen: ‘Wat zie je?’ Laat de kinderen dit vertellen. 

Beide kruisen verwijzen naar Jezus, zelfs al is Hij op het kruis zonder corpus niet te zien. Maar ze weten waarschijnlijk wel dat ook dit kruis het kruis van Jezus is. Waarschijnlijk hebben mensen dat ooit aan de kinderen verteld. 

Bid bij de kaars het gebed en vertel het Evangelie of lees het voor.

Navertelling Lucas 24,35-48

De evangelielezing van vandaag is Lucas 24,35-48. Voor de jongste kinderen kan de navertelling gebruikt worden, voor wat oudere kinderen is de vertaling uit b.v. het Evangelieboek voor kinderen of de Bijbel in Gewone Taal ook heel goed te begrijpen.

Goed Nieuws!

Toen de twee leerlingen die Jezus op weg naar Emmaüs hadden ontmoet terugkwamen in Jeruzalem, vertelden ze aan de andere leerlingen wat er onderweg gebeurd was. Ze vertelden hoe Jezus brood gebroken had en zij Hem daardoor opeens herkend hadden. Ze waren nog aan het vertellen toen plotseling Jezus Zelf weer in hun midden stond. Hij zei: “Ik wens jullie vrede!”
Ze schrokken enorm, omdat ze dachten dat ze een geest zagen. Maar Jezus zei: ”Waarom schrikken jullie zo? Waarom twijfelen jullie of Ik het wel echt ben? Kijk eens goed naar mijn handen en voeten. Ik ben het écht. Voel maar, en kijk maar goed: een geest heeft toch geen botten en geen huid.” Daarna liet Hij hen zijn handen en zijn voeten zien.
De leerlingen waren zo blij en verrast;  ze konden het nog steeds niet geloven. Daarom vroeg Jezus: “Hebben jullie hier iets te eten?” Ze gaven hem een stuk gebakken vis. Hij pakte het aan en at het op. Ze keken allemaal verbaasd toe.
Daarna zei Hij: “Weet je nog wat ik gezegd heb? Alles wat er over Mij in de heilige Boeken staat, bij Mozes, bij de Profeten en in de Psalmen moet gebeuren.” En daarna hielp Hij zijn leerlingen om te begrijpen wat er in de heilige Boeken staat. Hij zei: “In de heilige Boeken kan je al lezen dat de Messias, de mens die God gezonden heeft, moet lijden en dood zal gaan. Maar ook dat Hij na drie dagen weer zal opstaan uit de dood. Dit is het Goede Nieuws dat verteld moet worden aan de hele wereld: 'Als je opnieuw probeert goed te leven dan zal God je fouten vergeven'. Dit moeten jullie aan iedereen vertellen. Begin maar, dichtbij, hier in Jeruzalem.”

Gebed om vertrouwen op het Goede Nieuws

Goede God, 

U brengt het Goede Nieuws maar
soms geloven we het niet.
Pas als wij het zelf kunnen zien
geloven we dat het waar is.

Jezus is opgestaan
en zo liet Hij zich zien aan de leerlingen. 
Maar wij zelf hebben het niet gezien.

Wij bidden U:
leer ons vertrouwen op wat ons verteld wordt
zodat wij dit Goede Nieuws
kunnen delen en doorvertellen.
Amen

Gesprek met de kinderen

Iets beschrijven is moeilijk, denk maar terug aan de kruisen van bij de opening. Ze waren verschillend maar betekenen hetzelfde. En ze zijn misschien ook op verschillende manieren beschreven. Maar ze wijzen allebei terug naar Jezus. Dit hebben we vast al eens eerder gehoord, en daarom begrijpen we elkaar sneller.

De leerlingen van Jezus vertelden aan de anderen wat zij gezien hadden, wat zij meegemaakt hadden onderweg. Dat werd niet direct begrepen en geloofd.

Stel je eens voor:

Je moeder is in verwachting. Op de dag van de bevalling ben jij op school. De juf komt naar je toe en zegt: “Je hebt een zusje.” Je loopt naar huis en als je de straat in loopt roept je buurjongen: “Je hebt een zusje.” Als je de keuken binnenkomt zegt je vader: “Je hebt een zusje.” Je rent naar boven en je ziet: je hebt een zusje! Op welk moment geloofde je het echt, dat je een zusje hebt? Is het nodig dat je je zusje kan zien en haar vingertjes kan tellen, of geloof je het al eerder? Dat is voor iedereen verschillend.

Vraag daarna aan de kinderen: Wanneer geloof je iets? Moet je het kunnen vastpakken? Als iemand het vertelt die je vertrouwt? Maakt het uit wie jou wat vertelt? Heb jij ook wel eens iets geloofd wat achteraf niet waar bleek te zijn? 

Heeft iemand je weleens voor de gek gehouden? Je iets verteld dat niet waar was – en jij geloofde het? Hoe vond je dat? 

Bespreek met de kinderen ook het verband tussen de boodschap en de boodschapper. Wanneer je iemand vertrouwt, geloof je veel eerder wat die persoon aan je vertelt dan als het een onbekende is. Zijn er mensen die je altijd gelooft als ze iets vertellen? Waarom dan?

Met oudere kinderen kunt u praten over nepnieuws. Hebben ze daar wel van gehoord? Hoe kun je het herkennen? Wat maakt iets dat je hoort betrouwbaar? Kijk bij de Extra's voor meer informatie over dit onderwerp.

Sluit het gesprek met de vraag af: En wat deel jij met anderen? Alleen kleine dingen of ook belangrijke dingen? Zoals van wie je houdt, wat je graag doet, wat je wilt in dit leven? 

Extra's:

Spelletje: Waar of niet?

Wat en vooral wie kun je geloven. Als iemand iets zegt is het dan waar of niet. Dat moet je zelf beoordelen.
Deel de ruimte in 2 duidelijke helften, benoem de ene kant tot 'waar' en de andere tot 'niet waar'. Spreek ook af dat iedereen die af is aan de zijkant gaat zitten.

Voordat er een vraag gesteld gaat worden vraagt u 'waar of niet waar….' en dan stelt u de vraag. De kinderen rennen dan naar de kant waarvan zij denken dat het goede antwoord is. De kinderen die het goed hebben krijgen een punt.

Voorbeelden: Is het waar of niet waar...

•  Ik heb nog nooit pizza gegeten.

• Ik heb schoenmaat 39.

• Ik heb gelakte teennagels.

• Ik heb een tweelingzus.

Enzovoort.

Tip: Laat de kinderen ook zelf vragen bedenken aan de hand van hun eigen ervaringen.

Spelletje: Ik voel wat jij niet ziet

Ik voel, ik voel wat jij niet ziet. En als ik het dan beschrijf moet je me wel geloven....

Nodig:
een doek en een aantal alledaagse voorwerpen

Leg de voorwerpen onder een doek. De kinderen raden welke voorwerpen onder de doek verstopt zijn. Ze mogen de voorwerpen niet zien.
Een van de kinderen mag onder de doek voelen wat er ligt. Dat kind mag de voorwerpen beschrijven (zonder de naam te noemen) en de anderen laten raden wat er onder de doek verstopt is.

Nepnieuws (schooltv)

Op de website van School TV kunt u een nieuwsitem vinden uit het jeugdjournaal. Klik op de onderstaande link om het item van ongeveer 2 1/2 minuurt te bekijken. 

https://www.schooltv.nl/video/wat-is-nepnieuws-verzonnen-berichten-op-social-media/ 

Praat er dan samen over door. Hoe weet je of een bericht nep is?

De belangrijkste regel bij nepnieuws is; gebruik je gezond verstand. Vraag je altijd af wie de afzender van een bericht is, welke bronnen worden gebruikt en of er andere perspectieven mogelijk zijn.

Nieuws in de Klas heeft een checklist en geeft bijvoorbeeld deze tips: 

1. Lees het hele bericht en niet alleen de titel

2. In welke krant/website staat het artikel?

3. Is het satire of een column?

4. Welke bronnen zijn gebruikt?

5. Wie heeft het artikel geschreven?

6. Praat erover, vraag het eens aan anderen

Zie voor de volledige checklist: Nieuws in de klas

Versje: Ik zie, ik zie

Ik zie, ik zie

Mamaaa, stop! Ik zie, ik zie ... 
een meisje met een zere knie!
Toe, laat me even kijken, mam,
het is een hele erge schram!

Mamaaa, stop! Ik zie ik zie ...
een vlinder, kijk! Nu twee, nu drie!
Mam, stop nu even ... daar, die witte,
die is op een bloem gaan zitten!

Mamaaa, stop! Ik zie ik zie ...
daar in die tuin staat broccoli!
Toe, mama, loop niet zo hard door,
hier kun je groente plukken, hoor!

Mamaaa, stop! Ik zie, ik zie ...
de nieuwe hond van tante Rie!
Mag ik hem aaien, stop nou even,
ik wil de hond een aaitje geven!

Mamaaaa! Ik zie wat jij niet ziet.
Je loopt zo hard, je ziet het niet!
Toe mama, kijk eens met me mee: 
zo mooi! Je hebt echt géén idee!

Marjet de Jong (website Geloventhuis.nl) 

Achtergrond

De opdracht aan de leerlingen

Vandaag is het de derde zondag van Pasen, zondag Jubilate. Dat betekent: ‘Jubelt, juicht’ en is ontleend aan het eerste vers van Psalm 66: ‘Juicht Gode, gij ganse aarde’. Sinds de dag dat Jezus is opgewekt uit de dood moet de aarde daarover jubelen.

Tijdens de paaszondagen komen de eerste en tweede lezing steeds uit het boek Handelingen. Zo worden wij erop gewezen wat de opstanding van Jezus teweeg heeft gebracht in mensenlevens.

Nadat Jezus aan het kruis gestorven is, verschijnt Hij nog een aantal malen aan zijn vrienden. Eerst menen ze Hem te herkennen op weg naar Emmaüs, en nu weer op een ander moment. In het paasevangelie van deze zondag krijgen wij, weifelende mensen een hart onder de riem gestoken: de verschijning van Jezus aan de leerlingen heeft niets met het geloof in geesten en of spoken te maken. Integendeel.
In feite is deze lezing een parallel tekst met de lezing van de tweede zondag na Pasen, vorige week. En nadat Jezus korte metten heeft gemaakt met de irrationele angst voor geesten komt Hij met een hele nuchtere opdracht: “Vertel de hele wereld over Mij.” Heel het leven van Jezus en vooral zijn lijden en sterven en zijn opstanding staat uitgeschreven in de Tora, de Profeten en de Psalmen, kortom in de Schriften. Dáár zullen de leerlingen met hun hart en hun verstand kunnen zoeken naar de opdracht van de Messias zoals die in Jezus werkelijkheid geworden is. Maar enige hulp kunnen zij hierbij wel gebruiken. 

Het is (het geloof in) Jezus zelf die de geest van de leerlingen openmaakt voor deze zoektocht. Wat zegt de Verrezene? Ga de Schriften maar lezen! Maak je maar vertrouwd met de Tora, Profeten en Wijsheid, en je zult Mij tegenkomen.
Dat Lucas zo nadrukkelijk verwijst naar de Profeten (Jesaja) is om het leven, sterven maar ook de opstanding van Jezus voor ons inzichtelijker te maken, en meer achtergrond mee te geven.

De wijnstok loopt opnieuw uit

 

Mini-viering 4 april 2021 Pasen

• Ga samen aan tafel zitten rond een lichtje,
dit kan een gewone kaars zijn of een waxinelichtje. Als je een minipaaskaars hebt aangeschaft dan is dit natuurlijk het moment om hem voor de eerste keer aan te steken. 

• Leg de viltdoek (als u deze zelf gemaakt heeft) of de tekening van Pasen erbij. (zie de Extra's bij de kinderwoorddienst)

• Steek het lichtje aan en zing/bid samen:

 

 

 

Lied: Ik ben de wijnstok  

Ik ben de wijnstok,
mijn Vader de wijngaardenier.
Gij zijt de ranken,
dus blijft in Mij, Ik blijf in u,
dan vindt Hij vruchten hier.
Zingt voor de Vader de wijngaardenier;
dus blijft in Mij, Ik blijf in u,
dan vindt Hij vruchten hier.

 

 

• Lees dan het Paasverhaal uit de Bijbel of lees de navertelling.

Paasmorgen bij het graf

Het is zondagochtend, heel vroeg, het is nog donker. Maria Magdalena staat op en loopt naar het graf waarin ze Jezus vrijdagmiddag haastig neergelegd hebben. Vrijdag was het al bijna donker, de sabbat zou beginnen zodra de avond viel. En op sabbat mag je niemand begraven, zegt de wet van Mozes. Nu is de sabbat voorbij, dus Maria gaat zo snel mogelijk naar het graf om Jezus te verzorgen met lekker ruikende zalf. Ze loopt met gebogen hoofd, de zalfpot in haar hand.

Als ze bij het graf aankomt en opkijkt ziet Maria dat er iets veranderd is aan het graf. De zware steen die ervoor lag is weggerold. Ze gaat niet verder, maar keert zich om en loopt snel naar de leerlingen Simon Petrus en Johannes. Ze zegt: “Iemand heeft Jezus uit het graf weggehaald. Ik heb geen idee waar Hij nu is neergelegd.”
Petrus en Johannes gaan zo snel ze kunnen naar het graf. Ze rennen allebei, maar Johannes, de jongste is ook het snelste. Hij is het eerst bij het graf. Hij bukt zich en kijkt naar binnen. Daar ziet hij de doeken liggen, waarin ze Jezus begraven hebben. Maar hij loopt niet verder. Simon Petrus, die na hem bij het graf aan komt, gaat wel naar binnen. Hij ziet dat alle doeken bij elkaar liggen. Alleen de doek die om het hoofd van Jezus had gezeten, ligt opgerold op een andere plaats. Nu komt ook Johannes naar binnen. Hij ziet alles en gelooft dat Jezus is opgestaan.

In de heilige boeken staat geschreven dat Jezus uit de dood moest opstaan. Maar tot vandaag begrepen ze niet wat dat precies betekende. Maar nu ze de doeken zien, begrijpen ze wat er bedoeld wordt.

• Praat met elkaar door over het verhaal 

- Planten en bomen die dood leken maar weer gaan uitlopen. De natuur is nu vol voorbeelden van planten die geheel verdwenen leken maar kennelijk veilig onder de grond toch zijn blijven leven en nu naar het licht groeien.

-Soms gebeurt dat met mensen ook. Niet als ze gestorven zijn, maar soms wel als mensen depressief zijn geweest of heel erg ziek. Of iemand die heel erg verlegen was, totdat er een kans kwam om te laten zien wat hij of zij wel goed kan. Dan komen ze weer helemaal tot leven.

- Voor veel kinderen is het paasverhaal een moeilijk verhaal. Ze kunnen niet geloven dat er leven is na de dood. Dood is dood. Het paasverhaal vertelt ons juist dat wat God betreft dat anders is. Dat er een nieuw en ander leven is na de dood.
Denk daar samen eens over na: Geloof je dat je je overleden opa, moeder terug zult zien? Of geloof je dat iedereen voortleeft in de liefde? Of weet je niet wat je geloven moet/mag. Wees in het gesprek hierover eerlijk en persoonlijk. Wat geloof jij? Dat mag klinken. Ook als je twijfelt of je vragen hebt. Let er vooral op dat iedereen respectvol luistert naar de ander.

Bekijk hierna de animatie van het verhaal van Rupsje Nooitgenoeg 

- Om uit te leggen hoe het nieuwe leven heel anders kan zijn dan het leven hier op aarde kun je het verhaal van Rupsje Nooitgenoeg samen lezen of de animatie hierboven bekijken. Kijk samen naar het verhaal en verbaas je dat een rups een nieuw leven als vlinder krijgt. Dat begrijpen we ook niet, maar het is wel zo! 

Viltdoek

De afgelopen weken hebben we zondag na zondag het viltdoek mooier en voller gemaakt: de druivenplant groeide en bloeide. Jezus is de stam en wij zijn de takken die hieraan verbonden zijn, en onze takken droegen heerlijke druiven! Toen leek het helemaal fout te gaan, en bleven we zitten met een lege kale wijnstok. Gelukkig was dit het einde nog niet. Vandaag blijkt dat er toekomst is. Jezus is opgestaan. De wijnstok die Hij is, gaat weer groeien en zal uitgroeien tot een wijnstok met vele ranken. Hij wordt mooier dan ooit. 
Versier de kale stok met bloemen, bladeren, vogels, vlinders en wat je maar kunt bedenken.

Luister tijdens het versieren naar het liedje Weet je dat de lente komt, van Elly & Rikkert

 
• Bid samen een gebedje

Lieve God,

Dit is een moeilijke tijd.
We horen veel over zieke mensen
en mensen die sterven.
Daar worden we verdrietig van
en het maakt ons een beetje bang.
Maar vandaag vieren we Pasen,
het feest dat ons leert
dat de dood niet het einde is,
dat er nieuw leven,
een ander leven is na de dood.
Wij danken U God,
dat U dat nieuwe leven geeft
en we bidden dat U onze ogen opent
voor tekens van dat nieuwe leven.
We willen U bidden voor …..
die gestorven is.
Geef hem/haar nieuw leven bij U.

Dat vragen we U in Jezus’ Naam,
Jezus die ons zo mooi bidden leerde:

Onze Vader,
die in de hemel zijt,
uw naam worde geheiligd,
uw rijk kome,
uw wil geschiede
op aarde zoals in de hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden,
zoals ook wij vergeven aan onze schuldenaren,
en breng ons niet in beproeving
maar verlos ons van het kwade.
Want van U is het koninkrijk
en de kracht en de heerlijkheid
in eeuwigheid.
Amen

• Sluit af door het lichtje uit te blazen. In je hart blijft het branden.

• Extra: Maak samen een paastak met wensen voor een nieuwe begin

Nodig:
Paastak (bij voorkeur eentje waar de eerste groene blaadjes al uitkomen), lintjes, eieren van dik karton met bovenin een gaatje (perforator), stiften en versierspulletjes

Met Pasen vieren we dat er een nieuw begin is. Bedenk samen mooie wensen rond dat nieuwe begin. Denk bijvoorbeeld aan het weer samen kunnen sporten straks als corona over is, of over elkaar weer bezoeken, denk aan nieuw leven in de natuur, aan mensen die weer goede moed krijgen, ouderen die naar buiten kunnen dankzij het lentezonnetje etc. Schrijf de goede wensen op de eieren, versier de eieren en hang ze in de paastak.

 

 

We wensen jullie een mooie viering en fijne paasdagen.

Paasplaatjes zoeken

Pasen zal door velen geassocieerd worden met paaseieren zoeken.

Vandaag zoeken de kinderen aan het begin van de kinderwoorddienst naar verschillende elementen van het paasverhaal. In de opening is ervoor gekozen om de plaatjes door de ruimte op te hangen en neer te zetten zodat u rustig met de kinderen kunt blijven zitten.

Begint u liever iets actiever dan kunt u er ook voor kiezen de voorwerpen of afbeeldingen echt te verstoppen in de ruimte of met mooi weer buiten.

 

 

Kleurplaat paasmorgen

De vrouwen komen bij het graf aan, en zien dat de steen is weggerold... Kleur de plaat en geef de steen kleuren waar je blij van wordt.

(Illustratie Willeke Brouwer, overgenomen uit 'Het Licht op ons pad', 4-6 jarigen, deel 3, blz. 111, Adveniat, Baarn, 2014)

 

Achtergrond

Hier is informatie te vinden over de context van de lezing of de plaats en tijd in het kerkelijk jaar. Ook kan hier informatie over feesten, personen, gedenkdagen en gebruiken gevonden worden. 

Het lege graf

Op eerste paasdag ligt de Goede Week achter ons. Op donderdag, vrijdag en zaterdag kwamen we bijeen om de laatste dagen uit het leven van Jezus te gedenken.
Wij noemen dat het paastriduüm:

Witte Donderdag, de dag met de weemoed en de vreugde van het Laatste Avondmaal en de voetwassing; de liturgische kleur is wit. Paus Franciscus bezoekt een gevangenis om de voeten van een aantal gevangenen te wassen.

Goede Vrijdag staan we stil bij het verscheurende lijden en de pijn van de dood van Christus; de liturgische kleur is Paars. We lopen de kruisweg van Jezus met Hem mee.
Het lijden van heel de wereld klinkt in de viering door en wordt niet vergeten.

De paaswake op de zaterdagnacht; nacht van de oersymbolen, het water en het vuur. Het is de nacht van schepping en bevrijding. De kerk is wit en uitbundig versierd.
Van oudsher bevindt het paasvuur zich buiten. Daar wordt de paaskaars ontstoken.
Zingend en jubelend gaan alle gelovigen met de voorgangers voorop de kerk in,
eventueel na een processie met de paaskaars rond de kerk.

Paasmorgen
Vandaag is de paastijd aangebroken. De liturgische kleur verandert van paars, de kleur van de inkeer, naar wit, de kleur van het feest en de blijdschap. Dit wit gaat vaak gepaard met veel gouden glitters. In deze periode van zeven weken, die eindigt met Pinksteren lezen we niet uit het Oude Testament maar is de eerste lezing genomen uit het boek Handelingen van de Apostelen.

Het lege graf 
Vandaag horen we hoe Maria Magdalena op zondagochtend vroeg naar het graf gaat. Waarom ze gaat, wordt door Johannes niet beschreven. Gaat ze om Jezus te balsemen, zoals er bij andere evangelisten staat beschreven, of gaat ze om te rouwen om iemand die haar lief is? Jezus is begraven in een rotsgraf. Vanzelfsprekend is dat niet, in de tijd van het Nieuwe Testament werden arme mensen meestal in de grond begraven onder een hoop stenen en rijkere mensen in een rotsgraf. Hoe Jezus in dit graf voor een rijk mens terecht komt vertelt het Evangelie ons ook: twee vooraanstaande mannen ontfermen zich over het lichaam van Jezus en leggen Hem neer in een graf dat dichtbij is, omdat het bijna sabbat is.

Maria Magdalena komt bij dit graf aan en vindt het geopend. Ze haalt er twee andere, belangrijke leerlingen bij om dit nader te onderzoeken. Ze vinden niets dan windsels, omhulsels, buitenkant. Jezus zelf is verdwenen. Toch helpt deze buitenkant hen, ieder in zijn of haar eigen tempo, Johannes het eerste, om tot geloof te komen dat Jezus is opgestaan uit de dood. De evangelist vertelt dit alles heel subtiel door te spelen met het woordje ‘zien.’ Al vertellend worden we langzaam begeleidt van ‘zien’ met onze ogen tot ‘zien’ met ons hart. Om dit goed mee te maken moet je eigenlijk even verder lezen om ook de ontmoeting van Maria Magdalena met de ‘tuinman’ mee te nemen.

Hoewel er veel afbeeldingen van zijn, staat in geen van de Evangeliën iets beschreven over de wijze waarop Jezus is opgestaan uit de dood. Het blijft een mysterie, een geheim. Er zijn engelen die het goede nieuws over de opstanding vertellen en soms gaat hun verschijning gepaard met donder en bliksem, maar er zijn geen getuigen van de opstanding zelf.
We moeten het doen met verhalen over de ontmoetingen van Jezus met de vrouwen en de leerlingen.

Pasen en Pesach
Jezus sterft vlak voor het grootste Joodse feest Pesach, waarin de Joden de bevrijding uit de slavernij in Egypte vieren. Hij sterft dus vlak voor een bevrijdingsfeest en aangezien het lege graf ontdekt wordt op de vroege ochtend na dat feest, ligt het voor de hand om ervanuit te gaan dat zijn Verrijzenis plaats vond op dit bevrijdingsfeest. Ook voor Christenen is Pasen een bevrijdingsfeest. We worden bevrijd van de macht van de dood, onze grootste vijand. Een vijand die wij mensen zelf ontketend hebben en die nu weer gebracht is onder de invloed van God, die voor ons mensen het leven wil.

Jezus is de Levende. Een gemakkelijk zinnetje, maar is het ook waar in ons? Daar zullen we gaandeweg achter komen, vertelt het Evangelie ons.

Te snel gejuicht

 

Mini-viering voor thuis - 6e zondag van de veertigdagentijd

• Ga samen aan tafel zitten rond een lichtje,
dit kan een gewone kaars zijn of een waxinelichtje. 

• Leg de viltdoek (als u deze zelf gemaakt heeft) of de tekening van de vijfde zondag erbij. (zie de Extra's bij de kinderwoorddienst)

• Steek het lichtje aan en zing/bid samen:

 

Lied: Ik ben de wijnstok

Ik ben de wijnstok,
mijn Vader de wijngaardenier.
Gij zijt de ranken,
dus blijft in Mij, Ik blijf in u,
dan vindt Hij vruchten hier.
Zingt voor de Vader de wijngaardenier;
dus blijft in Mij, Ik blijf in u,
dan vindt Hij vruchten hier.

 

 

• Lees dan het verhaal uit het Evangelie van Johannes 3,14-21 uit de Bijbel of lees de navertelling.
Vandaag vieren we Palmzondag. Jezus is op weg naar Jeruzalem om Pesach te vieren, het Joodse Paasfeest. Het volk van Israël viert dan de vlucht uit Egypte en de bevrijding uit de slavernij. Heel veel mensen en kinderen staan langs de kant van de weg om te juichen en te zingen. Het lijkt wel Koningsdag en Jezus is ook een soort Koning. 

De intocht van Jezus in Jeruzalem

Het is bijna Paasfeest. Dan moet je in de grote stad Jeruzalem zijn. Daar kan je het beste Paasfeest vieren. Daarom gaat ook Jezus naar Jeruzalem. Zijn leerlingen gaan mee. Als ze bijna in de stad zijn, stuurt Hij twee leerlingen de andere kant op, naar een klein dorpje. Hij wijst: “Ga naar dat dorpje daar. Als je het dorp binnenkomt is het eerste wat je ziet een jong ezeltje. Dat ezelsveulen staat vastgebonden. Nog nooit heeft er iemand op zijn rug gezeten. Dat veulentje moet je losmaken en meenemen. Misschien zal er iemand tegen jullie zeggen: "Hé, wat doen jullie daar?" Dan moet je zeggen: “De Heer heeft het nodig. Maar Hij stuurt het snel weer terug.”

De twee leerlingen lopen naar het dorp. Ja, daar staat een ezelsveulen. Precies zoals Jezus zei. Het is vastgebonden aan een buitendeur. Snel maken ze het jonge ezeltje los. Sommige mensen uit de buurt roepen: “Hé, wat doen jullie daar? Je kan niet zomaar dat ezeltje los maken.” De leerlingen kijken elkaar even aan. Dan antwoorden ze, zoals Jezus zei: “De Heer heeft het nodig. Maar Hij stuurt het snel weer terug.”

Het werkt. De mensen laten hen nu met rust. Snel brengen ze het jonge ezeltje bij Jezus. Over de rug van het ezeltje leggen ze hun jassen. Jezus gaat op de rug van het ezeltje zitten. Zo trekken ze verder, de stad binnen. Veel mensen leggen hun jassen op de weg. Anderen leggen groene takken op de grond. Die halen ze snel uit het veld. Iedereen in de buurt van Jezus juicht en roept: “Hosanna! Gezegend Hij die komt in de Naam van de Heer. Lang leven het Koninkrijk van onze vader David dat nu snel komt. Hosanna in den hoge!”

• Praat met elkaar door over het verhaal 

- Waarom zijn de mensen en kinderen blij als Jezus op bezoek komt?
(Denk aan: Ze gaan samen Pesach vieren, de herdenking van de bevrijding van het Joodse volk uit de slavernij in Egypte; Jezus vertelt mooie verhalen over God en over de hemel; Hij maakt mensen beter; Hij troost mensen; Hij vergeeft mensen die spijt hebben; Hij houdt van mensen die arm, eenzaam, ziek en een vreemdeling zijn; Hij geeft mensen te eten.)

- De mensen zingen Jezus toe, zwaaien met palmtakken en leggen kleden en jassen op de grond waar Hij overheen kan rijden…als een echte koning over een rode loper! Maar wat is het verschil tussen Jezus en een gewone koning?
(Een gewone koning komt op een prachtig paard of in een koets, maar Jezus komt op een eenvoudig ezeltje; een gewone koning is heel rijk en heeft allemaal dienaren, terwijl Jezus heel eenvoudig leeft en juist zélf dienaar wil zijn; een gewone koning heeft een leger en gaat misschien wel oorlog voeren, maar Jezus wil juist geen oorlog maar vrede.)

- Als Jezus richting Jeruzalem rijdt en langs de mensen komt, beginnen zij te zingen en te roepen: ‘Hosanna!’. Dit betekent ‘Red ons!’ of ‘Help ons!’. Waarom roepen de mensen dit? Waarom willen ze gered worden?
Dit is best een moeilijke vraag, maar wel een belangrijke. Luister maar naar wat de kinderen zelf bedenken, dat is het belangrijkste. Misschien herhalen ze een beetje het antwoord van vraag 1 waarom de mensen blij zijn als Jezus komt. (Aanvulling: Sommige mensen voelen zich niet vrij vanwege de bezetting door de Romeinen en hopen dat Jezus hen zal wegjagen. Andere mensen zijn arm of ziek en hopen dat Jezus hen te eten geeft of beter maakt. Er zijn ook mensen die geloven dat Jezus de Messias/de Zoon van God is, die hen belooft dat er later een mooi plekje voor hen is in de hemel.)

Bekijk hierna het volgende filmpje, waarin we ontdekken dat niet iedereen blij was met Jezus’ komst:

 - We hebben te snel gejuicht! Niet iedereen is blij met Jezus. Tussen alle lachende en zingende mensen staan ook de boze en bange mensen gezien? Maar waarom zijn er ook mensen die bang zijn voor Jezus of boos op hem?
(Psalmzondag is een mooie, feestelijke dag, maar aan het einde van de dag begint de lijdensweek van Jezus. Hij wordt verraden, veroordeeld en gekruisigd! Omdat Hij zoveel over God vertelde en omdat Hij zichzelf met God vergeleek; er waren ook mensen boos omdat Jezus koning genoemd werd; “Nou, hij is niet míjn koning!”, dachten ze. Sommige Romeinse soldaten hadden zich tussen de mensen verborgen om te controleren wat Jezus ging vertellen, want hun baas was bang dat de mensen Jezus tot koning zouden uitroepen en dat Hij een leger zou vormen. Dit wilde Jezus echter niet, Hij wilde vrede, en sommige volgelingen waren hier boos en teleurgesteld over.)

Viltdoek

De afgelopen weken hebben we zondag na zondag het viltdoek mooier en voller gemaakt: de druivenplant groeit en bloeit. Jezus is de stam en wij zijn de takken die hieraan verbonden zijn, en onze takken dragen heerlijke druiven!
Maar vandaag ontdekken we dat er ook mensen zijn die niet bij Jezus willen horen, die niet aan zijn stam verbonden willen zijn. Hoe dieper Hij Jeruzalem binnenrijdt, hoe minder gelach en gezang Hij hoort. Er komt een schaduw over de stad, het wordt stiller en stiller, en om zich heen ziet Hij meer en meer boze en bange gezichten.
’s Avonds wordt Jezus verraden door Judas, één van zijn vrienden! Hij wordt gearresteerd. Alles wordt van hem afgenomen: zijn mantel, zijn riem, zijn sandalen, maar ook zijn goede naam, zijn familie, zijn vrienden en zijn volgelingen. Jezus wordt helemaal kaal gemaakt!

Haal nu samen het viltdoek leeg. Alleen het kruis blijft staan. Zo eindigt deze bijeenkomst een beetje triest. Gelukkig is dit het einde nog niet. Hoe het verder gaat met de wijnstok en met Jezus horen we volgende week.

• Bid samen een gebedje

Lieve Jezus,

U bent heel dichtbij vandaag!
Na een lange reis vol verhalen en avonturen
bent U eindelijk, bijna thuis.

U hoort al gezang en gelach in de verte,
maar als U dichterbij komt,
ziet U ook bedroefde, boze en bange gezichten.

Soms zijn wij verdrietig,
wilt U ons dan troosten?
Soms zijn wij boos,
wilt U ons dan weer rustig maken?
Soms zijn wij bang,
wilt U ons dan weer moedig maken?
Want als wij blij zijn,
dan kunnen wij weer zingen, lachen en juichen,
en dan roepen we met een grote glimlach: ‘Hosanna!’

Amen

• En eindig met het Onze Vader. 

• Sluit af door het lichtje uit te blazen. In je hart blijft het branden.

We wensen jullie een mooie viering!

Juichen

In de kerk
Wanneer de kinderen naar voren komen om naar de kinderwoorddienst te gaan, vraag de voorganger dan om het viltbord met de wijnstok mee te geven aan de kinderen naar hun eigen ruimte. 

In de eigen ruimte
In de eigen ruimte legt u een paars kleed neer (de liturgische kleur van de Veertigdagentijd).
Leg het viltbord met de afbeelding van de deze zondag erbij. 
Zet de kaars erbij en steek hem aan, maak een kruisteken en bid het gebed of het Onze Vader.

Zing of lees het 40 dagenliedje (dit kan ook als uitzendliedje gebruikt worden als de kinderen de kerk verlaten). 

We doen een eenvoudig opwarmspel rondom ‘juichen’.

- Vraag eerst aan de kinderen wie weet wat ‘juichen’ is. Daar komen vast goede antwoorden op.
- Wanneer juichen we? Geef voorbeelden van momenten om te juichen.
- Nodig een paar kinderen uit om voor te doen hoe je kan juichen.

Nu gaan we samen een hele bijzondere ‘juich’ bedenken:

- De kinderen gaan op een rij staan. Als er veel kinderen zijn dan kan dit met 2 of 3 groepen gespeeld worden.
- Kind 1 gaat voor de groep staan en gaat juichen. Bijvoorbeeld door de armen omhoog te gooien. Daarna gaat dit kind weer terug in de rij.
- Kind 2 gaat nu voor de groep staan en imiteert dit juichen, maar verzint er iets bij. Bijvoorbeeld door eerst met beide armen omhoog te juichen en vervolgens een rondje te draaien.
- Kind 3 imiteert de eerste twee kinderen en voegt ook iets toe aan het juichen. Bijvoorbeeld de beide armen omhoog, een rondje draaien, en in de lucht springen. Maar laat de kinderen zelf iets bedenken. Herhaal het juichen eventueel een keer als begeleider als het wat onduidelijk wordt.
- Kind 4 imiteert nu de eerste drie kinderen en voegt hier nog een vierde manier van juichen aan toe.
- Na hoeveel keer juichen/kinderen wordt het te moeilijk om te onthouden wat te doen? Het is helemaal niet erg als het niet meer lukt, dat is juist lachen, en daarna gaan we het met nieuwe kinderen nog een keer proberen.
- Alle kinderen gaan ter afsluiting allemaal tegelijk de lange juich doen die ze bedacht hebben. Alles wat ze doen is goed natuurlijk.

Extra's:

Zo kun je een palmpaasstok maken

Materiaal:

Houten kruis:
- latten of rechte takken van 40 en 60 à 70 cm lang
- touw of metaaldraad
Buxustakjes
Stroken gekleurd crêpepapier
Plakband
Rozijnen of krenten
Draad en naald
Pinda's in de dop
Citroen of sinaasappel
Een ei (echt of chocolade)
Broodhaantje

Zo doe je het
Fixeer het kruispunt van de takken of latten met touw of metaaldraad.
Dit werkje kunt u het beste vooraf doen.

Omwikkel het kruis met crêpepapier. Rijg van dertig pinda's een slinger. Rijg ook een ketting van de rozijnen of de krenten. Versier het kruis met de verschillende onderdelen. Zet het broodhaantje er tot slot bovenop.

Symboliek van de palmpaasstok

Elk onderdeel van de palmpaasstok heeft een symbolische betekenis. De stok vertelt het verhaal van de gebeurtenissen in de Goede Week. Lees welk verhaal de verschillende onderdelen vertellen.

Buxustakjes: staan symbool voor de palmtakken waarmee de mensen langs de weg stonden toen Jezus Jeruzalem binnentrok. Deze takjes kunnen mee naar huis gegeven worden om achter het kruisbeeld te steken. Daar blijven ze zitten tot Aswoensdag volgend jaar. Ze zijn symbool voor eeuwig leven.

Houten kruis: verwijst naar wat er op Goede Vrijdag zal gebeuren met Jezus, die zal sterven aan het kruis. Op Palmzondag weten de mensen dat nog niet; dan is het nog feest. Het kruis is nu nog verborgen onder de versiering.

Versiering (crêpepapier): benadrukt het feestelijke karakter van de intocht. 

Broodhaantje: verwijst naar het Laatste Avondmaal (het brood) en de haan zelf is de haan die straks, wanneer Jezus gevangen genomen is, zal kraaien als Petrus Jezus zal hebben verloochend. Ook verwijst de haan naar de paasmorgen, de ochtend van de Verrijzenis. De haan is de eerste die de paasmorgen begroet. Het broodhaantje wordt pas met Palmpasen op de stok gezet.

Slingers van rozijnen of krenten: verwijzen naar de wijn van het Laatste Avondmaal. 12 rozijnen verwijzen naar de 12 apostelen.

Pinda's: aan de stok zouden 30 pinda's gehangen kunnen worden die verwijzen naar de 30 zilverlingen die Judas krijgt voor het verraden van Jezus.

Citroen of sinaasappel: verwijst naar de spons met zure wijn waar Jezus van mocht drinken.

Eieren: zijn een teken van nieuw leven, en verwijzen zo naar de verrijzenis.

Toneelstukje spelen

We gaan dit bijbelverhaal samen naspelen, zodat de kinderen zich kunnen inleven in de gebeurtenis.

Rollen:
- Jezus
- Ezeltje
- Mensen langs de kant van de weg:
      • De meesten zijn blij en zingen Hosanna.
      • Maar er zijn ook hier en daar mensen die boos, bang of vals kijken. Afhankelijk van de grootte van de groep spelen 1-4 kinderen de boze en bange mensen. Ze worden op zo’n manier aangewezen dat het kind dat Jezus speelt dit niet ziet.
- Kinderen die de stadspoort uitbeelden en met hun armen een boog vormen
- Extra: een paar leerlingen/volgelingen die rustig meelopen en zwaaien (als er meerdere rollen nodig zijn)

Een begeleider of (wat ouder) kind/tiener speelt het ezeltje. Jezus gaat op de rug zitten. Het ezeltje loopt langzaam naar de stadspoort die gemaakt wordt door 2-4 kinderen die tegenover elkaar staan en met hun armen een boog vormen.

Terwijl Jezus op het ezeltje langzaam de stadpoort nadert, wordt Hij toegezongen door de mensen aan weerszijden van het pad. Ze roepen ‘Hosanna!’. Eventueel lopen een paar leerlingen/volgelingen mee die lachen en zwaaien naar de mensen.

Een klein aantal mensen blijft echter stil en kijkt boos, angstig of een beetje vals. Oefen maar even met alle kinderen hoe ze dat doen. Zij staan verborgen tussen de andere mensen.

Opdracht: het kind dat Jezus speelt moet goed kijken en na afloop vertellen welke kinderen de boze/bange mensen speelden. Hoeveel heeft hij/zij goed geraden?
Bij de poort aangekomen moet Jezus proberen om eronderdoor te gaan zonder zijn hoofd te stoten! De kinderen die de boog maken mogen een klein beetje tegenwerken door hun armen iets te laten zakken: zó makkelijk komt Jezus niet in Jeruzalem! Maar uiteindelijk lukt het wel.

Dit rollenspel duurt niet zo lang en kan een paar keer achter elkaar gespeeld worden, zodat kinderen meerdere rollen spelen. Na elke ronde vertelt het kind dat Jezus speelde welke kinderen níet blij waren met zijn komst.

Alternatief voor een palmpaasstok maken

Normaal maken we op Palmzondag mooie palmpaaskruisen samen. Daarna brengen de kinderen deze rond naar parochianen die kwetsbaar, alleen of ziek zijn, of die dit jaar afscheid hebben moeten nemen van een dierbare.

Dit jaar kan dit natuurlijk niet vanwege het Coronavirus, maar we hebben een eenvoudig alternatief bedacht. We gaan palmpaaskruisen tekenen en kleuren en in de brievenbus doen van de mensen die we normaal zouden bezoeken.

Hieronder staat een dubbelzijdig kleurblad dat u kunt uitprinten. Dit lege kruis mogen de kinderen kleuren en versieren met de symbolen van het palmpaaskruis en wat ze zelf hierbij bedenken. Schrijf ten slotte een lieve groet voor degene die het palmpaaskruis krijgt.

Zo tekenen en kleuren we een palmpaaskruis:

- We gebruiken de kleuren van Gods schepping. Blauw is de kleur van…? Groen is de kleur van…? Geel is de kleur van…? Rood is de kleur van…? Welke kleuren vind je nog meer mooi?

- Eitjes aan het kruis. Zoals een kuikentje uit het eitje tikt, zo breekt Jezus uit de grot. Nieuw leven wordt geboren!

- 30 Rozijntjes: 30 zilverstukken die Judas kreeg om Jezus te verraden.

- 12 pinda’s of snoepjes: dit zijn de 12 apostelen, 12 vrienden van Jezus.

- Mandarijntjes: deze kunnen heel zuur zijn, net als de azijn die Jezus moet drinken als Hij dorst heeft aan het kruis.

- Haantje van brood: de haan zingt dat de nieuwe dag begint, de zon komt op! Maar het haantje waarschuwt ons ook als er een roofdier op de loer ligt.

- Palmtakje: hiermee begroeten we Jezus als Hij komt.

- Het palmpaaskruis doet ons aan alle belangrijke Paasdagen denken: van Palmzondag (Palmtakje) gaan we naar Witte donderdag (broodhaantje), vervolgens Goede vrijdag (kruis), en ten slotte Pasen (feest en versiering).

- Schrijf iets liefs op voor degene die het palmpaaskruis krijgt. Bijvoorbeeld:
                     Ik heb dit palmpaaskruis voor u gekleurd,
                     hopelijk vindt u het mooi!
                     Groetjes van…
De kinderen mogen zelf iemand uitkiezen naar wie zij deze tekening brengen. U kunt ook even informeren of er mensen zijn die dit zullen waarderen.

Werkblad: Kleurplaat Kruis

 

Achtergrond

Hier is informatie te vinden over de context van de lezing of de plaats en tijd in het kerkelijk jaar. Ook kan hier informatie over feesten, personen, gedenkdagen en gebruiken gevonden worden. 

Palmzondag

Achtergrond
Op Palmzondag maken we de overgang naar de Goede Week. We beginnen met het verhaal van de intocht van Jezus in Jeruzalem. Alle mensen staan enthousiast te zwaaien met palmtakjes. Ze roepen Jezus toe: ‘Hosanna, Zoon van David.’ Helaas duurt dit enthousiasme van de menigte niet lang. Slechts een paar dagen laten zullen ze roepen: ‘Kruisigt Hem.’ In de liturgie van Palmzondag vieren we deze omslag. Na de vreugde van de intocht lezen we verder in Lucas het lijdensverhaal, tot en met de dood van Jezus en zijn graflegging.
Later in de week, op Goede Vrijdag, zullen we dit lijdensverhaal nogmaals lezen, maar dan zoals de evangelist Johannes het optekent.
Opmerkelijk, maar helemaal in de geest van het Lucasevangelie, is het woord van vergiffenis dat Jezus uitspreekt voor de soldaten die Hem aan het kruis slaan. Ook de wanhoopskreet die we bij Marcus horen, ontbreekt hier en wordt vervangen door het veel rustiger: 'In uw handen beveel Ik mijn geest.' 
Wij hebben ons deze keer geheel gericht op de rol van Petrus en de omslag die hij doormaakt in deze moeilijke nacht. Het haantje op de palmpasenstok verwijst naar zijn beleving van deze afschuwelijke gebeurtenissen. En het houdt ons tegelijk ook een spiegel voor: zijn wij trouwe vrienden, in goede en slechte dagen?

Triduüm
Tijdens de drie heilige dagen volgen we Jezus op zijn laatste momenten.
Op Witte donderdag vieren we dat Hij ons de eucharistie schenkt als Hij het brood en de wijn rondgeeft aan zijn leerlingen en hen vraagt om dit steeds opnieuw te doen om Hem te gedenken.
Op Goede Vrijdag gedenken wij zijn dood aan het kruis.
Op Stille zaterdag realiseren we ons dat Hij werkelijk gestorven is. In de Paasnacht vieren we tenslotte zijn opstanding uit de dood.
Het Triduüm is eigenlijk één grote lange viering, verspreid over drie dagen. We sluiten de viering van Witte Donderdag en Goede Vrijdag daarom niet af met de gebruikelijke zegen.

Palmtakjes
De palmtakjes die we deze zondag zegenen worden traditioneel thuis achter een kruisbeeld gestoken en vlak voor Aswoensdag weer meegenomen naar de kerk. Ze zijn dan helemaal verdord. Ze worden verbrand en we worden met de as van deze verdorde palmtakjes getekend en bemoedigd om de Veertigdagentijd goed te beginnen.

 

Verbonden om vrucht te dragen

 • Ga samen aan tafel zitten rond een lichtje,

dit kan een gewone kaars zijn of een waxinelichtje. 

• Leg de viltdoek (als u deze zelf gemaakt heeft) of de tekening van de vijfde zondag erbij. (zie de Extra's bij de kinderwoorddienst)

• Steek het lichtje aan en zing/bid samen:

 

Lied: Ik ben de wijnstok

Ik ben de wijnstok,
mijn Vader de wijngaardenier.
Gij zijt de ranken,
dus blijft in Mij, Ik blijf in u,
dan vindt Hij vruchten hier.
Zingt voor de Vader de wijngaardenier;
dus blijft in Mij, Ik blijf in u,
dan vindt Hij vruchten hier.

 

 

• Lees dan het verhaal uit het Evangelie van Johannes 3,14-21 uit de Bijbel of lees de navertelling.
In de evangelielezing van vandaag vergelijkt Jezus zichzelf met de stam van een druivenplant en wij zijn de takjes die uit de stam groeien. Wij zijn zo verbonden met Jezus en Hij draagt en voedt ons.

Navertelling Johannes 15,1-8

De evangelielezing van vandaag is Johannes 15,1-8. Voor de jongste kinderen kan de navertelling gebruikt worden, voor wat oudere kinderen is de vertaling uit b.v. het Evangelieboek voor kinderen of de Bijbel in Gewone Taal ook heel goed te begrijpen. (Dit is niet de lezing van deze zondag, maar de lezing waarop het project gebaseerd is.)

Jezus is de ware wijnstok

Op een dag zegt Jezus tegen zijn leerlingen: “Ik wil jullie iets uitleggen over Mijzelf. Ik zie Mezelf zo: Ik ben de stam van Gods druivenplant en jullie zijn mijn takken. En God, God is de tuinman. De takken waar geen druiven aan groeien haalt God weg. De takken waar wel druiven aan groeien snoeit Hij; Hij maakt ze kort. Want als de takken gesnoeid zijn komen er volgend jaar nog meer druiven aan.

Jullie lijken op de goede takken, dat zijn de takken die gesnoeid zijn. Dat snoeien deed Ik door met jullie te praten. Mijn woorden sneden de slechte dingen uit jullie weg. Nu zijn jullie zonder die slechte dingen helemaal schoon geworden. Dat willen we natuurlijk zo houden. Daarom moeten jullie goed contact houden met Mij. Over en weer moeten we met elkaar verbonden blijven. Jullie hebben Mij nodig om goed leven. Het is net als met de druivenplant. Er groeien alleen maar druiven aan takken die vastzitten aan de stam van de druivenplant. De takken hebben de stam nodig. Aan losse takken groeit niets.

Als je met Mij contact houdt kun je goede dingen doen. Maar zonder Mij kun je niets. Dan gaat het verkeerd met je. Wanneer je niet met Mij verbonden bent, dan ben je als een tak die afgerukt is van de stam. Zo’n tak krijgt geen water en verschrompelt. Hij wordt opgeruimd en in het vuur gegooid. Maar als jullie wel met Mij verbonden blijven en jullie naar Mij luisteren, dan zal alles wat je vraagt, gebeuren. Als leerlingen van Mij, de wijnstok zullen jullie dan veel goeds doen. Daardoor kunnen de mensen weten hoe God in de wereld werkt.”

• Praat met elkaar door over het verhaal 
- Kijk samen naar het viltbord met de afbeelding van deze zondag. Wat zie je? (Een wijnstok die in bloei staat, met vruchten en vogeltjes. Je kunt hem ook eerst samen afmaken.)
- Hoe komt het dat alles zo mooi kan groeien en bloeien? (Dat komt doordat alle takken verbonden zijn met de stam, en door de stam met de wortels, die voedsel uit de grond halen.)
- Terug naar het verhaal: Jezus zegt dat Hij de stam is. In de vorige mini-vieringen hadden we het over beeldspraak. Dit is ook weer zo’n beeldspraak. Wat bedoelt Jezus? Waarom zou Hij de stam zijn? (Denk maar aan een plant, Hij zorgt ervoor dat het goede bij iedereen terecht komt.)

- Wie weet wat een stamboom is? Een stamboom laat de takken (of de vertakkingen) van jouw familie zien. Door een stamboom zien we wie onze familie is en dat we met elkaar verbonden zijn. 
Kies een stamboom uit, bij de Extra's van de kinderwoorddienst van deze zondag, en druk die af. Vul hem samen in. Lukt het om alle opa's en oma's en neefjes en nichtjes er ook in te krijgen? 
- Soms hebben we familie in het buitenland, of in Nederland maar in een andere stad. Deze land- en plaatsnamen kunnen er ook bij geschreven worden. Ook al wonen we heel ver uit elkaar, toch zijn we als familie met elkaar verbonden.
- Maar wat als iemand in de stamboom overleden is? Dan mag je erbij schrijven dat hij of zij nu in de hemel woont. Onze stamboom groeit tot in de hemel! We vergeten elkaar nooit, we laten elkaar nooit los.

- Heeft Jezus ook een plekje in de familiestamboom? Waar dan? (Als je goed naar het verhaal geluisterd hebt zou Jezus de stam kunnen zijn. Maar Hij kan ook op allerlei andere plaatsen zitten: bovenop om het Licht van God op te vangen, in de vruchten, als voedsel voor de mensen, in de wortels, als basis van je gezin... en op nog veel meer plaatsen. Er zijn geen foute antwoorden.)

• Kijk en Luister naar het liedje ‘De ware wijnstok’ van Elly en Rikkert

Gebed om zegen en groei

Goede God,

Ooit was ik nog zo klein
als een zaadje in de grond,
maar U wilde dat ik ging groeien!

U gaf mij leven en licht,
U gaf mij voedsel en water,
U gaf mij een eigen plekje
waar ik veilig en beschut kan bloeien.

Papa en mama helpen U mee.
Ze beschermen me als er gevaar is.
Ze zijn streng als ik stout ben.
Ze troosten me als ik verdrietig ben.
Ze knuffelen me als ik lief ben.

Broertjes en zusjes spelen met me.
Opa’s en oma’s verwennen me.
Ooms en tantes feliciteren me.
Neefjes en nichtjes groeien met mij mee.

Wilt U ons allemaal zegenen,
of we nu dicht bij elkaar wonen,
of juist heel ver weg.
Want met onze gedachten zijn we zó bij elkaar,
en zijn wij zó bij U.

Amen

• En eindig met het Onze Vader. 

• Sluit af door het lichtje uit te blazen. In je hart blijft het branden.

Gesprek met de kinderen

Wie weet wat een stamboom is? Een stamboom laat de takken (of de vertakkingen) van jouw familie zien: wie is familie van jou?

Hieronder zie je een voorbeeld van een stamboom: helemaal bovenaan zie je opa en oma. Daaronder hun twee dochters die getrouwd zijn en hún kinderen. Dus papa en mama zie je, een oom en tante, en een broertje, zusje, neefje of nichtje.

 Wat laat een stamboom dus zien?
- Wie onze familie is.
- Dat we verbonden zijn met elkaar.
- Dat we bij elkaar horen.

Deze stamboom is heel klein, want je hebt natuurlijk nóg een opa en oma, en misschien wel meer ooms en tantes, broertjes en zusjes en neefjes en nichtjes. Daarom mag je nu jouw eigen stamboom maken. Hoeveel namen kan jij invullen? Is er genoeg of te weinig plek in deze stamboom?

Opdracht 1: Laat de kinderen een lege stamboom uitkiezen (zie bij Extra’s) en deze invullen. Help natuurlijk mee als dit nodig is. Belangrijkste namen zijn de opa’s en oma’s, papa en mama, ooms en tantes, broers en zusjes en neefjes en nichtjes.

Bonusopdracht: Waar wonen zij?
Soms hebben we familie in het buitenland, of in Nederland maar in een andere stad. Deze land- en plaatsnamen kunnen de kinderen ook erbij schrijven. Ook al wonen we heel ver uit elkaar, toch zijn we als familie met elkaar verbonden. Maar wat als iemand in de stamboom overleden is? Dan mag je erbij schrijven dat hij of zij nu in de hemel woont. Onze stamboom groeit tot in de hemel! We vergeten elkaar nooit, we laten elkaar nooit los.

We hebben net een mooi bijbelverhaal gehoord over Jezus die zichzelf met een druivenplant vergelijkt, dat is ook een soort boom – een kleintje. Net als een boom heeft een druivenplant een stevige stam met meerdere takken, bladeren en vruchten. Jezus vertelt dat wij op die manier met Hem verbonden zijn. Wij zijn dus ook een soort familie van Jezus. 

Opdracht 2: Als je Jezus een plekje mag geven in jouw eigen familiestamboom, waar is dit dan?

• Het ‘goede’ antwoord, of het antwoord dat het dichtste bij de bijbeltekst staat is dat Jezus de stam is. De kinderen kunnen Jezus’ naam in of bij de stam schrijven. Wat betekent het dat Jezus de stam is van onze familiestamboom?

Mogelijke antwoorden van de kinderen zijn dat de stam alle takken en bladeren draagt, zo draagt Jezus ons dus ook, of dat een stam de boom beschermt tegen de wind en zo de takken en bladeren bij elkaar probeert te houden. Jezus zal altijd proberen om familie bij elkaar te houden en te zegenen, ook als het soms stormt in de familie, als er misschien ruzie is, of als er verdriet is door tegenslag, een ongeluk of ziekte.

U kunt ook vertellen dat door de stam het water en voedsel uit de wortels naar alle takken en bladeren gebracht wordt: Jezus voedt ons dus als Hij de stam is. Wat doet Jezus’ voedsel met ons? Het laat ons geloof groeien, het laat de liefde in ons hart groeien waardoor wij lieve en goede mensen worden.
Hoe noemen wij het voedsel van Jezus dat wij in de Mis ontvangen? De heilige Communie, of de Hostie of het Lichaam van Christus. (Ook de Wijn, het Bloed van Christus, is voedsel of drank dat in de Mis gedeeld kan worden.)

• Andere antwoorden zijn echter ook prima. Misschien schrijft een kind Jezus’ naam wel tussen de andere namen: Jezus is dan onze naaste, onze familie, Hij is één van ons. Dit past natuurlijk heel mooi bij Jezus die mens geworden is en met ons op weg gegaan is.

Als een kind de naam van Jezus in de top van de boom of in de bladeren schrijft, dan zou je kunnen vertellen dat Jezus net als de bladeren het zonlicht van God probeert op te vangen, daar groeit Hij naartoe. Of Hij wijst ons zo aan waar de hemel is.

Als een kind de naam Jezus in een tak schrijft, dan kan je bijvoorbeeld vertellen dat Hij ons draagt en vasthoudt, of dat Hij ons vasthoudt maar wel meebeweegt in de wind. (Oftewel Hij beweegt mee met ons leven en met onze levenskeuzes, ook als wij soms in een andere richting gaan.)

Kijk tot slot naar het viltdoek. De wijnstok was al gegroeid, maar nu gaat het door de goede voeding op alle takken bloeien en vruchtdragen. Maar samen met de kinderen de wijnstok tot een mooie bloeiende of vruchtdragende druivenplant. 

Extra vraag: hoe kunnen we de familiestamboom of de familie van Jezus op aarde noemen? Dit is een moeilijke vraag voor oudere kinderen/tieners, waarschijnlijk zult u zelf het antwoord moeten vertellen: de stamboom of de familie van Jezus op aarde kunnen we de kerk noemen.

Klimboomspelletje

Een heel fysiek spel, bij  uitstek geschikt voor ouder en kind, of voor een stevige kinderwoorddienstleider.

Groeien gaat normaal heel langzaam, je merkt het bijna niet. Maar zodra je puber bent gaat het soms even iets te snel, dan krijg je groeistuipen en groeipijntjes! Groeien is soms dus best wel zwaar. 

Hoe doet zo’n zaadje dat toch? Eerst komt een klein worteltje dat onder de grond verborgen is en dieper en dieper kruipt. Maar plots steekt het eerste stekje boven de grond om regenwater en zonlicht op te vangen. Steeds hoger en hoger groeit het, van een zaadje naar een grote plant of zelfs een boom.

Oefening:

- een ouder speelt de stam. (of een stevige volwassen kinderwoorddienstleider)
- een kind zit op de grond en omklemt met armen en benen ‘de stam’/de benen.
- Het probeert nu omhoog te klimmen, probeert te groeien tot aan de hoogste takken.
- Via benen en middel, misschien met behulp van de riem. De benen worden rondom de volwassen heupen geslagen om even te rusten en nog hoger te klimmen.
Zwaar hè?
- Nu kunnen de armen van de ouders een beetje steun geven als dikke takken, zodat het klimmen wel veilig is.
- Lukt het misschien om op de schouders of zelfs nek te gaan zitten?
Dit is het moment om samen jullie armen uit te spreiden als de bovenste takken van een boom.

Gelukt!

Oefening voor oudere kinderen: groei na de snoei

De druivenplant die gesnoeid wordt lijkt kaal of kapot, maar zal toch weer groeien en zelfs mooier en voller worden.

- Vraag aan de oudere kinderen/tieners of zij voorbeelden kunnen bedenken van een ervaring of gebeurtenis waardoor iemand zich een tijdje kwetsbaar voelt of nutteloos, verdrietig of onzeker, maar waar je toch sterker uit voort kan komen. een ervaring waar je iets van kan leren.

Denk bijvoorbeeld aan een proefwerk waar je niet goed voor geleerd hebt, of waarvan je de stof niet goed begreep, waardoor je een onvoldoende hebt gehaald. Door vragen te stellen aan de leraar en het nog een keer te leren en te proberen, kan je het uiteindelijk nog beter begrijpen dan als je het in één keer gehaald had.

Geef een voorbeeld van iets wat mis leek te gaan, maar waar u zelf sterker uit bent gekomen. Zoals de voorbeelden hieronder.

Ik ben ooit eens gezakt voor mijn schoolzwemdiploma terwijl de andere kinderen wel geslaagd waren. Ik schaamde me een beetje en lachte het weg tijdens het kwartiertje vrij zwemmen na afloop. Uiteindelijk heb ik in de jaren daarna alle zwemdiploma’s gehaald, terwijl veel andere kinderen juist stopten met zwemlessen.

Ik was op een middag veel te snel aan het fietsen en plots zag ik dat mijn voorlicht nog aan het branden was. In volle vaart probeerde ik met mijn voet de dynamo weg te klikken. Mijn voet kwam echter tussen de spaken en ik maakte tussen alle rijdende auto’s een salto en viel op mijn rug. Gelukkig had ik enkel kleerscheuren, een gekneusde enkel en een geschaafde knie. Ik liep een paar dagen een beetje mank, maar sindsdien ben ik voorzichtig en verstandig als ik in het verkeer fiets. Ik had dus wat geleerd! Ik was door dit ongeluk als het ware een beetje gegroeid.

- Die gesnoeide, kale druivenplant lijkt kwetsbaar, maar is eigenlijk heel krachtig. Jullie kennen misschien ook kinderen/tieners die kwetsbaar lijken, bijvoorbeeld omdat zij verlegen zijn, of een ziekte hebben, of nog wat moeite met leren hebben, niet uitblinken in sport, of stil zijn om een reden die je niet kent. Zij lijken wat op een gesnoeide struik. Zou het kunnen dat zij ook van binnen een kracht hebben die nog zichtbaar moet worden?

Vraag aan de kinderen/tieners of zij iemand kennen die zo kwetsbaar lijkt; ze hoeven geen namen te noemen maar enkel even aan hem of haar te denken. Hoe gaan de andere kinderen met hem of haar om? Hoe gaan zij zelf met hem of haar om?

Wat zou je kunnen doen om zo’n kind/tiener te laten groeien en bloeien? Hoe zou je kunnen helpen om de kracht en het talent te laten zien dat in dit kind/deze tiener aanwezig is?

Optionele opdracht: teken een klein, iel en kaal boompje op het bord. Laat de oudere kinderen/tieners hier omheen schrijven wat ze zouden kunnen doen. De eerste woorden/zinnen vormen de stam, de volgende woorden/zinnen de takken, de laatste woorden/zinnen het loof en de vruchten. Zo groeit het iele boompje voor hun ogen tot een stevige en bloeiende boom.

Extra: Knutselen stambomen bij opdracht 1

Laat de kinderen een lege stamboom uitkiezen en deze invullen. Help natuurlijk mee als dit nodig is. Belangrijkste namen zijn de opa’s en oma’s, papa en mama, ooms en tantes, broers en zusjes en neefjes en nichtjes. 

Werkwijze
Druk voor elk kind een stamboom af. En laat ze de namen invullen. Misschien weten ze niet alle namen, dat is dan een mooie opdracht om daar thuis met de ouders nog eens naar te kijken.